Sáng hôm sau một đêm giông gió lớn, nhiều người ra sân phát hiện cây cảnh yêu thích nghiêng hẳn sang một bên. Vài cành lớn gãy gập hoặc bật gốc một phần khỏi đất. Cây bị gió mạnh trong cơn bão hoặc áp thấp nhiệt đới là tình huống cần xử lý nhanh trong vài giờ đầu để tăng khả năng cứu sống.

Bài viết hướng dẫn các bước sơ cứu ngay, cách xử lý cành gãy đúng kỹ thuật và thời điểm nên gọi đội ngũ chuyên nghiệp. Đây là một trong những tình huống khẩn cấp nằm trong nhóm được tổng hợp ở bài cách cứu cây sắp chết.

Sơ cứu ngay sau bão

Việc đầu tiên cần làm là kiểm tra mức độ nghiêng của gốc cây. Nếu cây chỉ nghiêng nhẹ và rễ vẫn còn bám phần lớn trong đất, nên dựng thẳng lại ngay trong ngày, trước khi đất khô cứng lại ở tư thế nghiêng. Với cây lớn, cần ít nhất hai người và dây cố định tạm để giữ cây thẳng trong lúc xử lý đất xung quanh gốc.

Nếu gốc cây bị bật gần hết khỏi đất, nên lấp đất lại quanh vùng rễ càng sớm càng tốt. Việc này tránh rễ tiếp xúc trực tiếp với không khí quá lâu, đặc biệt nếu trời tiếp tục nắng gắt ngay sau bão.

Trong lúc dựng cây, nên tránh kéo mạnh phần thân vì có thể làm đứt thêm rễ đang bám yếu. Thao tác nên thực hiện từ từ, kết hợp nới lỏng đất xung quanh trước khi kéo thẳng thân cây.

Cách xử lý cành gãy

Cành gãy một phần nhưng còn dính vào thân nên được cắt rời hoàn toàn tại điểm gãy. Cách này tạo vết cắt gọn, thay vì để cành treo lơ lửng gây thêm tổn thương cho vỏ cây. Dùng cưa hoặc kéo cắt cành sắc, cắt vát nhẹ để nước mưa không đọng lại trên mặt cắt.

Với cành lớn gãy sát thân chính, nên xử lý vết cắt bằng vôi hoặc keo liền sẹo ngay trong ngày. Việc này hạn chế nước và nấm xâm nhập vào phần gỗ hở. Cành nhỏ thường tự lành mà không cần xử lý thêm, miễn là vết cắt sạch và gọn.

Phục hồi bộ rễ sau khi cây bị ngập

Bão thường đi kèm mưa lớn khiến đất quanh gốc bị ngập tạm thời, cùng lúc với tổn thương do gió. Sau khi dựng lại cây, nên kiểm tra và cải thiện thoát nước ngay quanh gốc. Điều này tránh để rễ vừa tổn thương vừa bị úng thêm.

Trong hai đến ba tuần đầu sau sự cố, nên hạn chế bón phân, đặc biệt là phân đạm. Rễ cần tập trung phục hồi thay vì phải xử lý thêm dinh dưỡng dư thừa. Tưới nước vừa đủ, tránh để đất quá khô hoặc quá ướt trong giai đoạn nhạy cảm này.

Gia cố cây trước mùa mưa để phòng ngừa

Cách phòng ngừa hiệu quả nhất vẫn là chuẩn bị trước khi bão đến, thay vì xử lý sau sự cố. Cắt tỉa bớt tán lá rậm rạp giúp giảm diện tích cản gió. Đồng thời, việc này loại bỏ cành yếu có nguy cơ gãy trước khi bão xảy ra.

Với cây mới trồng hoặc cây có bộ rễ chưa bám chắc, nên dùng cọc chống ba chân cố định thân cây trong những tháng đầu. Biện pháp này đặc biệt cần thiết tại khu vực trống trải nhiều gió như sân thượng hoặc ven bờ nước.

Nên kiểm tra lại độ chắc của cọc chống mỗi vài tháng, vì dây buộc lỏng theo thời gian có thể khiến cây vẫn lung lay dù đã được gia cố từ trước. Với cây ở góc sân đón gió trực diện, có thể trồng thêm hàng cây chắn gió thấp phía trước để giảm lực tác động lên cây chính.

Khi nào cần gọi chuyên gia

Nếu cây lớn bị nghiêng nặng hoặc gãy nhiều cành chính, nên gọi đội ngũ chuyên nghiệp thay vì tự xử lý. Điều này cũng áp dụng khi gốc cây bật gần hoàn toàn khỏi đất, vì dựng lại cây lớn sai kỹ thuật có thể làm tổn thương rễ nặng hơn ban đầu.

Cây gần công trình, hàng rào hoặc đường dây điện cũng cần được đánh giá bởi người có kinh nghiệm. Điều này giúp đảm bảo an toàn khi xử lý, nhất là khi hiện trường còn ẩm ướt và trơn trượt sau bão.

Câu hỏi thường gặp

Cây bị gió mạnh bật gốc có cứu được không?

Còn khả năng nếu rễ chính chưa bị đứt hoàn toàn và cây được dựng lại trong vòng một đến hai ngày. Nếu để quá lâu, rễ tiếp xúc không khí sẽ khô và chết, khiến cây khó phục hồi hơn nhiều.

Sau khi dựng lại cây nghiêng có cần cố định thêm không?

Cần, nên dùng cọc chống ba chân giữ cây thẳng trong ít nhất một đến hai tháng, cho đến khi rễ mới bám chắc trở lại vào đất xung quanh.

Cây bị gãy gần hết cành có nên chặt bỏ luôn không?

Chưa nên vội. Nhiều cây vẫn có thể ra chồi mới từ thân chính nếu rễ và phần vỏ dưới gốc còn khỏe mạnh. Nên theo dõi thêm bốn đến sáu tuần trước khi quyết định.

Làm sao phòng ngừa cây gãy đổ trước mùa bão hằng năm?

Cắt tỉa tán lá rậm, loại bỏ cành yếu và kiểm tra độ chắc của cọc chống định kỳ trước mỗi mùa mưa bão. Đây là cách phòng ngừa hiệu quả và ít tốn công nhất.

Cây trồng gần nhà có nguy cơ gãy đổ cao hơn không?

Không hẳn cao hơn, nhưng rủi ro thiệt hại lớn hơn nếu xảy ra sự cố. Với cây gần công trình, nên ưu tiên cắt tỉa và kiểm tra sức khỏe cây thường xuyên hơn so với cây ở khu vực trống trải.

Bạn cần hỗ trợ?

Với cây lớn bị tổn thương nặng sau bão, sân vườn thường cần đánh giá lại toàn bộ hệ thống cây xanh trước mùa mưa tiếp theo. Silver Cloud Landscape cung cấp dịch vụ bảo trì cảnh quan sân vườn biệt thự với đội ngũ có kinh nghiệm xử lý cây sau sự cố thời tiết.

Phần lớn cây gãy cành sau bão vẫn còn cơ hội hồi phục, miễn là được xử lý đúng cách trong những giờ đầu tiên.

Bài liên quan

Chăm sóc cây mùa mưa: Toàn tập hướng dẫn cho người yêu cây

Cắt tỉa cây trước mùa mưa: Khi nào, như thế nào và cắt gì

Cách cứu cây sắp chết: 8 tình huống phổ biến và cách xử lý từng loại

Nguồn tham khảo bên ngoài: International Society of Arboriculture