Những Cây Trồng Trong Nhà Đẹp Khi Thực Sự Thuộc Về Không Gian Của Chúng

Nhiều người mang một cái cây về nhà vì thấy nó đẹp ở cửa hàng, rồi vài tuần sau ngơ ngác không hiểu vì sao nó vàng lá. Vấn đề hiếm khi nằm ở cái cây. Nó nằm ở chỗ cái cây ấy chưa bao giờ thực sự thuộc về nơi nó được đặt vào. Cũng giống như một món nội thất đẹp chưa chắc phù hợp với mọi căn phòng, một cái cây chỉ thực sự đẹp khi nó hòa vào nhịp sống và ánh sáng của ngôi nhà.

Chọn những cây trồng trong nhà không chỉ là chọn loài cây, mà là chọn một loài hợp với cả ánh sáng của căn phòng lẫn ngôn ngữ nội thất của nó. Một chậu cây đặt đúng chỗ trông như nó vốn ở đó từ đầu; đặt sai chỗ, nó trông như một món đồ bị bỏ quên. Bài viết này gợi ý cây theo từng phong cách nội thất, để bạn chọn được cây không chỉ sống khỏe mà còn thuộc về ngôi nhà của mình. Nếu bạn muốn đưa cảm giác xanh ấy ra cả khu vườn ngoài trời, đó là lúc một dịch vụ thiết kế và thi công cảnh quan trọn gói trở nên hữu ích.

Cây và phong cách nội thất: vì sao phải đi cùng nhau

Một căn phòng có ngôn ngữ riêng của nó: màu sắc, vật liệu, độ rậm hay thưa. Cây xanh là một yếu tố thị giác mạnh, nên khi đặt vào, nó hoặc nâng cả không gian lên, hoặc phá vỡ sự cân bằng đang có. Một cây lá to rậm rạp đặt giữa một phòng tối giản sạch sẽ sẽ trông lạc lõng, trong khi chính nó lại tỏa sáng trong một không gian nhiệt đới.

Trước khi nói tới thẩm mỹ, có một điều kiện không thể bỏ qua: ánh sáng. Cây nào cũng cần một mức sáng tối thiểu để sống, và việc chọn cây hợp với điều kiện thực tế của từng phòng quan trọng hơn nhiều so với việc chọn cây đẹp nhất, như Hội Làm vườn Hoàng gia Anh nhấn mạnh trong hướng dẫn chọn cây trồng trong nhà phù hợp. Đẹp mà không sống được thì không phải lựa chọn tốt.

Điều thú vị là những không gian tối giản đẹp thường không cố gắng đưa thiên nhiên vào thật nhiều. Chúng chỉ cần một điểm xanh đủ đúng. Giống như một dấu chấm trong một câu văn ngắn, một chậu cây đặt đúng vị trí có thể hoàn thiện cả căn phòng.

Cây cho không gian tối giản

Phong cách tối giản sống bằng khoảng trống. Mỗi món đồ phải có lý do tồn tại, nên cây trong không gian này không nên nhiều, mà nên ít và có dáng rõ ràng. Một chậu cây dáng đứng, gọn, đặt đơn lẻ thường có sức nặng thị giác hơn cả một cụm cây rậm.

Những lựa chọn hợp với tinh thần này là lưỡi hổ với những lá dựng thẳng như nét vẽ, kim tiền với tán lá bóng và đều, hay trầu bà buông một dải xanh gọn gàng từ kệ cao. Điểm chung của chúng là hình khối sạch và khả năng chịu được điều kiện chăm sóc thưa, đúng với tinh thần một không gian không thừa thãi. Trong nhà tối giản, hãy để một cây nói thay vì nhiều cây cùng nói.

Trong không gian tối giản, một chậu cây dáng đứng đơn lẻ thường có sức nặng thị giác hơn cả một cụm cây rậm.

Cây cho không gian nhiệt đới

Ngược hẳn với tối giản, phong cách nhiệt đới sống bằng sự đầy đặn. Ở đây càng nhiều lớp lá, càng nhiều sắc xanh khác nhau thì không gian càng thuyết phục. Đây là nơi những loài lá to và dáng phóng khoáng thật sự thuộc về.

Monstera với những phiến lá xẻ đặc trưng là gương mặt quen thuộc nhất của phong cách này. Bên cạnh đó là dương xỉ với tán mềm rủ, thiên điểu với lá lớn dựng cao tạo chiều, và cau cảnh mang dáng cây vùng nhiệt đới vào trong nhà. Mẹo để không gian nhiệt đới đẹp mà không rối là chơi theo tầng: cây cao làm nền, cây tầm trung làm thân, cây rủ làm điểm mềm. Trong tự nhiên, hiếm khi mọi cây đều cao bằng nhau. Chính sự khác biệt về tầng tán tạo nên cảm giác phong phú và dễ chịu. Một không gian trong nhà cũng vậy. Khi cây được sắp xếp theo nhiều tầng khác nhau, căn phòng bắt đầu mang cảm giác của một hệ sinh thái nhỏ thay vì một bộ sưu tập chậu cây.

Chính cách phối tầng này là điều Silver Cloud Landscape áp dụng trong các dự án thiết kế quán cafe sân vườn mang hơi thở nhiệt đới, nơi cây xanh tạo nên cả không khí của không gian.

Phong cách nhiệt đới sống bằng sự đầy đặn, với nhiều lớp lá và nhiều sắc xanh khác nhau.

Cây cho không gian Japandi

Japandi là điểm gặp giữa sự tinh giản của Nhật và sự ấm áp mộc mạc kiểu Bắc Âu. Tinh thần của nó là tĩnh, cân bằng và gần gũi với vật liệu tự nhiên. Cây cho không gian này không phô trương, mà nên có dáng tĩnh và một nét gì đó như đã sống lâu năm.

Những cây dáng thế gợi sự điềm tĩnh, một chậu ô liu với tán lá bạc nhẹ, hay tre cảnh mảnh mai đều hợp với tinh thần Japandi. Một chậu dương xỉ đặt trong chậu gốm mộc cũng đủ tạo điểm xanh mà không làm xáo trộn sự yên tĩnh. Nguyên tắc ở đây là tiết chế: chọn ít cây, ưu tiên dáng và chất liệu chậu hơn là sự rực rỡ của lá hay hoa.

Phối nhóm cây thành một điểm nhấn

Một chậu cây đơn lẻ đôi khi trông lạc lõng giữa một mảng tường lớn, trong khi cùng vài chậu ấy gom lại thành cụm lại tạo nên một điểm nhấn có sức nặng. Bí quyết của việc phối nhóm là chơi theo độ cao và kết cấu lá: một cây cao làm trục, một cây tầm trung làm thân cụm, và một cây rủ mềm ở mép để cả nhóm không bị cứng. Khi gom cây lại gần nhau, chúng còn giúp nhau giữ ẩm tốt hơn, một lợi ích nhỏ mà những người chơi cây lâu năm đều nhận ra. Quy tắc dễ nhớ là phối theo số lẻ, vì ba hoặc năm chậu thường trông tự nhiên hơn một cặp đối xứng cứng nhắc.

Một cụm cây được sắp đặt tốt thường làm được nhiều hơn việc trang trí. Nó có thể biến một góc ít được chú ý thành nơi người ta muốn ngồi xuống lâu hơn. Nhiều góc đọc sách, góc uống trà hay góc làm việc yêu thích trong nhà thực ra bắt đầu từ một cụm cây xanh được đặt đúng chỗ.

Chọn chậu phù hợp

Người ta hay quên rằng chậu cũng là một nửa của vẻ đẹp. Cùng một cây, đặt trong chậu đất nung mộc sẽ ấm và gần gũi, đặt trong chậu bê tông sẽ hiện đại và lạnh, đặt trong giỏ mây sẽ tự nhiên và mềm. Chậu nên được chọn theo phong cách của phòng, không phải chọn ngẫu nhiên rồi mong nó vừa.

Ngoài thẩm mỹ, chậu còn ảnh hưởng tới sức khỏe cây. Chậu cần có lỗ thoát nước để rễ không bị úng, một trong những nguyên nhân khiến cây trong nhà chết phổ biến nhất. Chất liệu đất nung thoáng khí, hợp với những cây sợ úng; còn kích thước chậu nên cân với cả cây lẫn không gian, vì một chậu quá nhỏ làm cây trông chông chênh, còn quá lớn lại nuốt mất cây. Khi cây, chậu và căn phòng cùng thuộc về một ngôn ngữ, cả ba mới thật sự hòa làm một.

Vì sao cây trong nhà lại quan trọng đến thế

Có lẽ điều khiến chúng ta luôn muốn mang cây vào nhà không nằm ở thẩm mỹ. Nó nằm ở cảm giác cân bằng. Phần lớn thời gian hiện đại của chúng ta diễn ra giữa bê tông, màn hình và ánh sáng nhân tạo. Một chiếc lá đang lớn lên từng ngày trên bậu cửa sổ là lời nhắc rằng nhịp sống của tự nhiên vẫn đang tồn tại rất gần. Có những ngày ta không để ý tới nó. Nhưng cũng có những ngày chỉ cần nhìn thấy một mảng xanh nhỏ cũng đủ khiến tâm trí dịu lại đôi chút.

Con người có một mối liên kết bản năng với thiên nhiên, và những không gian có yếu tố cây xanh được ghi nhận giúp giảm căng thẳng, cải thiện tâm trạng và khả năng tập trung, như tổng hợp trong báo cáo 14 Patterns of Biophilic Design của Terrapin Bright Green. Một chậu cây trong góc làm việc không chỉ là trang trí, nó là một mảnh thiên nhiên nhỏ giúp ta dễ thở hơn giữa ngày dài.

Câu hỏi thường gặp

Nhà thiếu sáng có trồng được cây trong nhà không?

Được, miễn chọn đúng loài. Có nhóm cây chịu được điều kiện ánh sáng yếu như nơi hành lang hay phòng hướng bắc. Nguyên tắc đơn giản là nếu chỗ đó đủ sáng để bạn đọc sách, thì thường đủ sáng cho một cây ưa bóng.

Bao lâu nên tưới cây trong nhà một lần?

Không có con số chung, vì còn tùy loài, tùy mùa và tùy độ ẩm trong nhà. Cách an toàn là kiểm tra đất trước khi tưới, để đất se mặt rồi mới tưới, vì tưới quá nhiều gây úng rễ nguy hiểm hơn là để cây hơi khô.

Nên bắt đầu với cây nào nếu mới chơi cây?

Nên bắt đầu với những loài dễ tính như lưỡi hổ, kim tiền hay trầu bà. Chúng chịu được sự chăm sóc thưa và ít bệnh, giúp người mới xây thói quen trước khi thử những loài khó hơn.

Có lẽ giá trị thật của một chậu cây trong nhà không nằm ở việc nó làm căn phòng đẹp hơn. Nó nằm ở việc mỗi sáng, ánh mắt ta vô thức tìm tới nó. Một cái cây sống tốt là một lời nhắc dịu dàng rằng trong nhà mình vẫn còn một mảnh thiên nhiên đang thở.