Một ngôi nhà cao tầng nhìn ra vườn qua cửa sổ. Một biệt thự một tầng thì sống cùng khu vườn ở ngang tầm mắt, từ mọi căn phòng. Sự khác biệt nghe đơn giản nhưng thay đổi hoàn toàn cách cảnh quan nên được thiết kế.
Thiết kế cho một biệt thự sân vườn 1 tầng có một lợi thế lớn mà nhà nhiều tầng khó có: gần như mọi không gian sống đều mở thẳng ra thiên nhiên. Bài viết này nói về cách khai thác lợi thế đó, các vùng vườn đặc trưng và phong cách phù hợp. Đây là một nhánh chuyên sâu của thiết kế sân vườn biệt thự nói chung, dựa trên cách Silver Cloud Landscape tiếp cận từng kiểu mặt bằng.
Ở một ngôi nhà một tầng, khu vườn không còn là khung cảnh để nhìn từ xa. Nó trở thành phần mở rộng tự nhiên của mọi sinh hoạt. Buổi sáng mở cửa phòng ngủ là thấy cây. Buổi chiều chỉ cần vài bước chân là tới hiên. Buổi tối ánh sáng trong nhà và bóng cây ngoài vườn hòa vào nhau thành một không gian duy nhất. Đó là trải nghiệm mà những ngôi nhà nhiều tầng rất khó có được.
Lợi thế của biệt thự 1 tầng cho cảnh quan
Người ta thường nghĩ lợi thế của nhà một tầng là sự tiện lợi khi đi lại. Nhưng đứng từ góc cảnh quan, lợi thế lớn nhất lại là sự liền mạch: không có cầu thang ngăn cách, mỗi căn phòng đều có thể mở ra một mảnh vườn riêng.
Với một biệt thự sân vườn 1 tầng, ranh giới giữa trong nhà và ngoài vườn gần như tan biến. Phòng khách, phòng ăn, phòng ngủ đều có thể nhìn ra và bước thẳng ra cây xanh, biến khu vườn thành một phần của không gian sống hằng ngày chứ không phải một khu vực tách biệt. Sự kết nối liên tục với thiên nhiên này được nhiều nghiên cứu ghi nhận là có lợi cho tâm trạng và sự thư giãn, như tổng hợp trong báo cáo 14 Patterns of Biophilic Design của Terrapin Bright Green. Nhà một tầng cũng cho phép phân bổ vườn đều quanh nhà thay vì dồn về một phía, tận dụng được toàn bộ mặt bằng rộng.
Lợi thế này cũng đi kèm một trách nhiệm: khi vườn hiện diện ở mọi khung nhìn, không còn góc nào để giấu sự cẩu thả. Một mảng cây trồng vội hay một lối đi thoát nước kém ở nhà nhiều tầng có thể khuất sau bức tường, nhưng ở nhà một tầng nó nằm ngay trong tầm mắt mỗi ngày. Vì vậy nhà một tầng đòi hỏi sự chỉn chu đồng đều trên toàn khu, không có vùng phụ.
Các zone vườn đặc trưng
Vì vườn của nhà một tầng bao quanh và len vào không gian sống, nó thường được tổ chức thành nhiều vùng nhỏ gắn với từng khu vực trong nhà, thay vì một mảng vườn lớn duy nhất.
Vùng sân trước thường lo phần đón và sự riêng tư khỏi đường, với lớp cây che và lối vào dẫn dắt. Vùng vườn sinh hoạt nối với phòng khách và phòng ăn là nơi cả nhà tụ họp, cần khoảng mở và bóng mát. Các sân trong nhỏ gắn với phòng ngủ hoặc phòng tắm mang thiên nhiên vào tận những không gian riêng tư, một điều chỉ nhà một tầng dễ làm. Sau cùng là vùng đệm quanh nhà, nơi cây xanh giúp làm mát tường và giảm nhiệt cho cả ngôi nhà. Cách phân vùng này giúp khu vườn phục vụ đúng nhịp sống của từng phòng, thay vì chỉ đẹp ở một góc.
Một điểm tinh tế của nhà một tầng là các vùng vườn này không tách rời mà nối vào nhau thành một mạch đi liên tục quanh nhà. Người ở có thể đi một vòng từ sân trước, qua vườn sinh hoạt, tới sân trong sau bếp mà luôn có cây xanh đồng hành. Chính sự liền mạch đó biến khu vườn thành một phần của lối di chuyển hằng ngày, chứ không phải một điểm đến tách biệt mà thỉnh thoảng người ta mới ghé.
Phong cách gợi ý
Nhà một tầng hợp với những phong cách đề cao sự liền mạch giữa trong và ngoài, vì đó vốn là lợi thế lớn nhất của kiểu nhà này. Vài hướng phát huy tốt đặc điểm đó.
Phong cách nhiệt đới hiện đại tạo lớp cây dày bao quanh, biến mỗi khung cửa thành một bức tranh xanh. Phong cách vườn sân trong, lấy cảm hứng từ những khoảng giếng trời và sân nhỏ, rất hợp để đưa thiên nhiên vào giữa lòng nhà một tầng. Phong cách tối giản và Japandi cũng phù hợp với gia chủ thích sự tĩnh, khi mỗi khoảng vườn nhỏ trở thành một điểm dừng cho mắt. Điểm chung là tận dụng việc mọi phòng đều chạm được vào vườn, thay vì để khu vườn nằm tách biệt. Bạn có thể tham khảo thêm các hướng hiện đại trong bài phong cách nhiệt đới hiện đại.
Cách Silver Cloud Landscape tiếp cận và chi phí
Với nhà một tầng, Silver Cloud Landscape bắt đầu bằng việc đọc mối quan hệ giữa từng căn phòng và mảnh vườn nó nhìn ra, vì đó là nơi giá trị của kiểu nhà này nằm. Từ đó, khu vườn được tổ chức để mỗi phòng có một khung nhìn và một lối ra riêng, đồng thời vẫn liền mạch thành một tổng thể.
Cách tiếp cận này cũng đổi thứ tự công việc so với nhà nhiều tầng. Thay vì coi vườn là phần làm sau khi nhà xong, ở nhà một tầng vườn cần được tính song song với cách bố trí phòng, vì mỗi phòng đều mở ra một mảnh vườn. Khi hai phần được thiết kế cùng nhau, khung cửa nào cũng có một khung nhìn đáng giá, và đó là điều khó sửa nếu để đến lúc xây xong mới nghĩ tới.
Chi phí cho một khu vườn nhà một tầng phụ thuộc vào diện tích mặt bằng, số vùng vườn và độ trưởng thành của cây, nên cần tính riêng cho từng công trình. Vì mặt bằng thường rộng và vườn bao quanh nhiều phía, gia chủ có thể cân nhắc chia thành nhiều giai đoạn, hoàn thiện các vùng gắn với sinh hoạt chính trước. Thay vì đưa một con số dễ gây hiểu lầm, bạn có thể tham khảo chi phí thiết kế cảnh quan để hình dung khung ngân sách trước khi gặp tư vấn.
Câu hỏi thường gặp
Biệt thự 1 tầng có cần nhiều cây hơn nhà nhiều tầng không?
Không hẳn nhiều hơn, nhưng cây thường được phân bổ đều quanh nhà thay vì dồn một phía. Vì mọi phòng đều nhìn ra vườn, điều quan trọng là mỗi khung nhìn đều có một mảng xanh đáng nhìn, chứ không phải tổng số cây.
Làm sao giữ riêng tư cho nhà một tầng khi mọi phòng đều mở ra vườn?
Bằng lớp cây che và cách bố trí sân trong. Các mảng cây và bình phong xanh tạo riêng tư cho từng khu mà vẫn giữ được sự thông thoáng, đây chính là phần thiết kế cần tính kỹ với nhà thấp tầng.
Sân trong có hợp với nhà một tầng không?
Rất hợp. Sân trong là cách hiệu quả để đưa ánh sáng và cây xanh vào giữa một mặt bằng rộng, đồng thời tạo những khoảng riêng tư gắn với phòng ngủ hoặc phòng tắm mà nhà nhiều tầng khó làm được.
Có lẽ điều đáng giá nhất của một biệt thự một tầng không nằm ở diện tích. Nó nằm ở việc thiên nhiên luôn ở ngay tầm tay. Chỉ vài bước chân từ phòng khách. Một cánh cửa mở từ phòng ngủ. Hay một khoảng hiên nơi ngày nào cũng có thể ngồi xuống. Khi khu vườn trở thành một phần tự nhiên của mọi chuyển động trong ngôi nhà, nó không còn là cảnh quan. Nó trở thành cách con người sống.
