Giá thể trồng cây: Phân biệt và lựa chọn đúng cho từng loài
Nhiều người mới trồng cây dùng chung một loại đất cho mọi chậu. Sau đó họ thắc mắc vì sao cùng một cách chăm mà cây này sống tốt, cây kia lại yếu dần.
Phần lớn nguyên nhân nằm ở giá thể trồng cây chưa phù hợp với từng loài. Bài viết thuộc loạt hướng dẫn trồng cây và chăm sóc, cùng nhóm với bài tổng hợp những cây trồng trong nhà đẹp.
Giá thể trồng cây Silver Cloud Landscape.
Giá thể là gì
Giá thể là hỗn hợp vật liệu dùng để trồng cây, thay thế hoặc bổ sung cho đất tự nhiên. Nó cung cấp môi trường cho rễ bám và trao đổi nước, khí, dinh dưỡng.
Khác với đất vườn thông thường, giá thể trồng chậu cần đảm bảo thoát nước tốt trong không gian kín. Chậu không có khả năng thấm ngang như đất ngoài tự nhiên.
Các loại giá thể phổ biến
Perlite là đá trân châu nung nở, nhẹ, giúp tăng độ thoáng khí và thoát nước cho hỗn hợp đất. Đây là thành phần gần như bắt buộc trong giá thể cho cây ưa thoát nước nhanh.
Vỏ thông đã qua xử lý cung cấp độ tơi xốp và giữ ẩm vừa phải. Loại này thường dùng nhiều cho lan và một số loài cây phụ sinh.
Xơ dừa giữ ẩm tốt hơn vỏ thông, phù hợp với cây cần độ ẩm ổn định hơn. Đất mùn hoặc phân hữu cơ hoai mục cung cấp dinh dưỡng nền, thường chiếm tỷ lệ chính trong hầu hết công thức giá thể.
Công thức mix cho từng nhóm cây
Với nhóm cây lá xanh phổ biến như trầu bà hay lưỡi hổ, công thức cơ bản gồm đất mùn, perlite và xơ dừa theo tỷ lệ tương đương nhau. Sự kết hợp này đảm bảo vừa giữ ẩm vừa thoát nước tốt.
Với nhóm cây mọng nước và xương rồng, cần tăng tỷ lệ perlite hoặc cát thô lên đáng kể. Nên giảm thành phần giữ ẩm như xơ dừa, vì nhóm này rất nhạy cảm với tình trạng úng nước.
Với nhóm cây phụ sinh như lan hay một số loài philodendron leo bám, nên dùng chủ yếu vỏ thông và than củi thay vì đất mùn. Cách này mô phỏng môi trường tự nhiên nơi rễ bám vào vỏ cây thay vì chôn trong đất.
Công thức mix giá thể theo nhóm cây Silver Cloud Landscape.
Tiêu chí lựa chọn khi mua giá thể
Nên chọn giá thể có nguồn gốc rõ ràng, đã qua xử lý khử trùng. Việc này hạn chế mầm bệnh và côn trùng gây hại còn sót trong nguyên liệu.
Kiểm tra độ tơi xốp bằng cách bóp nhẹ một nắm giá thể. Giá thể tốt sẽ tơi rời sau khi bóp. Giá thể kém chất lượng thường vón cục hoặc quá bí, giữ nước lâu bất thường.
Sai lầm cần tránh khi dùng giá thể
Sai lầm phổ biến nhất là dùng đất vườn thông thường không qua xử lý để trồng chậu trong nhà. Loại đất này dễ mang theo trứng côn trùng hoặc nấm bệnh từ ngoài tự nhiên vào không gian sống.
Một sai lầm khác là dùng chung một công thức giá thể cho mọi loại cây, bất kể nhu cầu thoát nước khác nhau. Điều này dẫn đến tình trạng cây này sống tốt trong khi cây khác bị úng.
Cuối cùng, nhiều người quên thay giá thể định kỳ. Giá thể hữu cơ phân hủy dần theo thời gian, mất khả năng thoát nước tốt sau một đến hai năm sử dụng liên tục.
Khi nào cần thay giá thể trồng cây Silver Cloud Landscape.
Câu hỏi thường gặp
Có thể tự phối trộn giá thể tại nhà không cần mua sẵn không?
Hoàn toàn có thể, chỉ cần chuẩn bị các thành phần cơ bản như đất mùn, perlite và xơ dừa theo tỷ lệ phù hợp với nhóm cây. Việc tự phối trộn còn giúp kiểm soát chất lượng tốt hơn.
Bao lâu nên thay giá thể một lần cho cây trồng chậu?
Thường từ một đến hai năm tùy loại giá thể và tốc độ phát triển của cây. Khi thấy đất bị nén chặt hoặc thoát nước chậm hẳn so với trước, đây là dấu hiệu nên thay giá thể mới.
Giá thể cũ có thể tái sử dụng sau khi thay chậu không?
Có thể tái sử dụng một phần nếu giá thể còn tơi xốp và không có dấu hiệu nấm bệnh. Nên trộn thêm giá thể mới để bổ sung dinh dưỡng và cấu trúc đã mất trong quá trình sử dụng trước đó.
Giá thể quá nhẹ có ảnh hưởng đến độ vững của cây không?
Có thể, đặc biệt với cây thân cao trong chậu nhỏ. Nên tăng tỷ lệ thành phần nặng hơn như đất mùn, hoặc thêm sỏi ở đáy chậu để tăng trọng lượng giúp cây đứng vững hơn.
Giá thể trồng cây trong nhà có khác giá thể ngoài sân vườn không?
Có, giá thể trong nhà thường cần sạch hơn, ít mùi hơn và kiểm soát côn trùng chặt hơn do không gian kín. Giá thể ngoài trời có thể dùng nguyên liệu thô hơn vì môi trường thoáng khí tự nhiên.
Bạn cần hỗ trợ?
Nếu bạn cần tư vấn giá thể và lịch chăm sóc phù hợp cho toàn bộ khu vườn, Silver Cloud Landscape cung cấp gói bảo trì cảnh quan sân vườn biệt thự định kỳ. Có thể đặt lịch tư vấn miễn phí.
Chọn đúng giá thể ngay từ đầu thường quan trọng hơn mọi kỹ thuật chăm sóc phức tạp áp dụng sau đó.
Bài liên quan
Phân trùn quế: Loại phân bón hữu cơ cho cây cảnh trong nhà
Cây alocasia: Hướng dẫn trồng và chăm sóc cây tai voi nhiệt đới
